چگونه موسیقی را یاد بگیریم

ریتم و هارمونی در موسیقی

ریتم و هارمونی

در موسیقی “ریتم هارمونی” به میزان یا نرخی گفته می شود که آکوردها – یا همان هارمونی هر قسمت – در طول اجرای قطعه دستخوش تغییر می شوند.

به بیان دیگر اگر بتوانیم رفتار تغییرات هارمونی را در یک قطعه تشخیص داده آنرا ترسیم کنیم در نهایت به شکلی می رسیم که از آن می توان ریتم هارمونی را استخراج کرد.

در یک قطعه موسیقی تنال، ملودی و هارمونی بصورت ذاتی تمایل به حرکت حول و حوش تنالیته دارند، میزان دوری و نزدیکی از تنالیته در واحد زمان ویژگی ای در موسیقی پدیدار میکند که “ریتم هارمونی” نامیده می شود. (همانند تغییرات کشش نتها که ریتم را بوجود می آورد.)

برخلاف ریتم – به معنای نحوه تغییر کشش نتها – ، هارمونی و یا ملودی که اغلب در تجزیه تحلیل قطعات موسیقی مورد توجه موسیقیدانان قرار می گیرد، “ریتم هارمونی” جز در موارد خاص تحلیل نمی شود. بعنوان یک نتیجه از این بررسی ها می توان به تفاوت “ریتم هارمونی” در موسیقی کلاسیک و باروک اشاره داشت. “ریتم هارمونی” در موسیقی کلاسیک بیش از باروک است، با وجود آنکه هارمونی موسیقی کلاسیک به مراتب ساده تر از هارمونی موسیقی باروک است.

با کمی دقت می توان دریافت که “ریتم هارمونی” می تواند نشان دهنده میزان فعالیت یا پردازشهایی باشد که مغز با شنیدن موسیقی، برای درک آن باید انجام دهد. حتی اگر در بافت موسیقی آکوردهای ساده وجود داشته باشد تغییرات سریع آن می تواند مغز را به پردازش بیشتری وا دارد.

تاثیر “ریتم هارمونی” در موسیقی
شاید برای شما جالب و حتی تعجب آور باشد اگر بدانید که “ریتم هارمونی” می تواند موسیقی ای را که ما می شنویم دستخوش تغییرات شدیدی نماید. آزمایشهای فیزیکی انجام داده شده نشان می دهد سرعت اجرای نتها و تداخل امواج حاصله از آنها با یکدیگر و هارموینک های خودشان، می تواند در نحوه شنیدن موسیقی تغییرات زیادی ایجاد کند.

ریتم به معنای رفتار تغییر کشش نتها در واحد زمان با هارمونی ارتباط تنگا تنگی دارند.

بعنوان مثال اگر شما با تمپوی بسیار پایین بصورت متناوب نتهای دو، می و سل را اجرا کنید هیچ احساس خاصی از وجود هارمونی در آن نخواهید کرد.

اما اگر همین تمپو را بتدریج بالا ببرید بطور قطع آکورد دو ماژور را خواهید شنید.

رابطه برعکس هم وجود دارد تغییرات هارمونی می تواند روی ملودی ای که ذهن شما از موسیقی استخراج می کند تاثیر بگذارد.

یک آزمایش جالب
ارتباط ریتم و هارمونی به مواردی که در بالا گفتیم محدود نمی شود و بسیار پیچیده تر از آن است که فکرش را می توان کرد. یکی از آن موارد، تاثیر سرعت اجرای یک نت بر صدای حاصل از آن است.

نت ثابتی در نظر بگیرد و با الگویی مانند “یک نت چنگ + دو نت دولا چنگ + دو نت چنگ + دو دولا چنگ + یک چنگ” آنرا با سرعت بالا روی پیانو اجرا کنید. اگر گوش دقیقی داشته باشید بوضوح مشاهده می کنید که بجای صدای یک نت، فاصله پنجم آنرا می شنوید!

خصوصیات فیزیکی و آکوستیکی ساز از یک طرف و نیز الگوی نواختن نت ها از طرف دیگر مشخص می کند که در سرعت های بالای اجرا، کدام نت علاوه بر نت اصلی شنیده خواهد شد.

#ریتم_موسیقی #آهنگسازی #آهنگسازی_تنظیم #آهنگسازی_حرفه_ای #آموزش_موسیقی

 

چرا با سرعت پایین تمرین میکنیم؟

این عبارت را معمولا از طرف اساتید زیاد شنیده‌ایم که با سرعت پایین تمرین کنید و سپس بتدریج سرعت را افزایش دهیم، اما اینجا کمی موضوع را بازتر میکنیم.

سرعت پایین چیست؟ چرا با سرعت پایین تمرین میکنیم؟

و تا چه مدت باید با سرعت پایین تمرین کرد؟ و میتوان این سوالات را ادامه داد و همینطور جوابهای متعددی برای این سوالات میتوان یافت، ولی اینجا فقط خلاصه ای از مطالب را بیان خواهیم کرد.

سرعت پایین معمولا سرعتی نزدیک به سرعت ثانیه ها یا قدم زدن و یا ضربان قلب ماست، من این سرعت را معمولا هفتاد در نظر میگیرم ولی میتوان کمی بالاتر و یا پایین تر نیز در نظر گرفت.

حال چرا با سرعت پایین تمرین میکنیم؟

اشتباهی رایج بین نوازندگان تازه کار این است که با سرعت بالا تمرین میکنند و اشتباه رایج دیگر نیز این است که با سرعت پایین تمرین کردن برای رسیدن به سرعت های بالاتر است.

تمرین با سرعت پایین بیشتر برای رسیدن به تعادل در دست و انگشتان و ریتم و دیدن بهتر خطاها در هنگام تمرین است و همینطور سرعت پایین قدرت دست را بالاتر میبرد تا نوازندگی راحتتر و سبکتر انجام گیرد.

و اینکه چقدر باید با سرعت پایین تمرین کنیم. باید گفت که ما همیشه میتوانیم با سرعت پایین تمرین کنیم.

نوازنده ای که سرعت های بالا را کار میکند هنوز میتواند گاهی با سرعت پایین تمرین کند و با این ترتیب کنترل خود را افزایش دهد ولی نوازندگان تازه کار باید بیشتر در سرعت های پایین تمرین کنند تا هم قدرت و هم کنترل خود را افزایش دهند…

اصطلاحات موسیقی چیست ؟

اصطلاحات موسیقی چیست ؟

* میزان Bar / measure *خط میزان Bar Line *ضرب * دولا خط پایان Double Bar Line *دولا خط*
هر قطعه موسیقی از نظر زمان به قسمتهای مساوی تقسیم می شود که هر یك از آن قسمتها را میزان و خط قائمی كه آنها را از یكدیگر جدا میكند خط میزان گویند. هر میزان ممكن است از دو یا سه یاچهار قسمت مساوی تشكیل شود كه آن قسمتها را *ضرب * گویند. معمول ترین میزانها عبارتند از:میزانهای دوضربی،سه ضربی وچهار ضربی. دو خطی كه معمولا در آخر قطعات موسیقی كاربرد دارد، * دو لاخط پایان * گویند (که خط سمت راست پهن تر از دیگری است)و اگر هر دو خط آن باریك باشد، * دولا خط * گویند كه جدا كننده قسمتهای مختلف یك قطعه موسیقی است. معمولا ضرب اول هر میزان قوی تر از سایر ضربها اجرا می شود و در نتیجه سایر ضربها ضعیف خواهند بود.
* تقسیمات زمانی *
در موسیقی به منظور بهره‌گیری درست از واحد زمان و اجرای منظم قطعات، نت‌ها را ارزش‌گذاری زمانی كرده‌اند. به این ترتیب كه یك علامت برای واحد زمان موسیقی در نظر می‌گیرند و سپس سایر نت‌ها را به لحاظ ارزش زمانی با نت واحد می‌سنجند. نت واحد در موسیقی به نت گِرد معروف است و با علامت دایره توخالی (شبیه بیضی) در روی خطوط حامل نوشته می‌شود.
ارزش زمانی سایر نت‌ها از تقسیمات نت گرد بدست می‌آید.که در شکل پایین به ترتیب مشخص شده است.

* میزان نما *
وقتی نوع میزان‌ بندی یك آهنگ مشخص شد و خواستیم آن را روی كاغذ بنویسیم، لازم است نوع میزان در همان ابتدای آهنگ نوشته شود تا نوازنده یا خواننده هنگام اجرای آن متوجه باشد كه با چه نوع میزانی روبرو است. این كار با استفاده از اعداد كسری صورت می‌گیرد. ولی معمولاً خط كسری بین دو عدد را نمی‌نویسند. مثل 4/4 ، 2/4 و 3/4 . به این اعداد میزان نما می‌گویند. عدد بالایی تعداد ضرب های یك میزان را معلوم می‌كند و عدد پایین بیانگر دیرند ( کشش ) هر ضرب نسبت به نت واحد (یعنی گرد) است. پس 4/4 یعنی میزانی كه دارای چهار ضرب و هر ضرب برابر با یك سیاه است. 3/4 و 2/4 نیز به همین ترتیب میباشند.

* سوئيت *
در گذشته سوئيت آهنگى بود كه براى سازهاى عود و كلاوسن ساخته ميشد و شامل دو نوع رقص pavane (آرام) و gaillardenj (تند و نشاط انگيز) بود. بعدها شماره و انواع اين رقص ها افزايش يافت و سوئيت به رقص هايى اطلاق شد كه متناوباً تند و آهسته ، جدى و نشاط انگيز بودند . سوئيت به اين معنى ، كهنه ترين شكل موسيقى سازى و پدر سونات به شمار مى آيد ؛ امروزه سوئيت عنوان يك قطعه موسيقى سازى است كه داراى شكل آزاد و شبيه به فانتزى باشد .

#آهنگسازی #آهنگسازی_تنظیم #اصطلاحات_موسیقی

بداهه‌ نوازی در موسیقی سنتی ایرانی

بداهه‌ نوازی در موسیقی سنتی ایرانی

اجرای موسیقی ایرانی به‌ویژه در تک‌نوازی و آواز معمولاً همراه با بداهه‌نوازی و بداهه‌خوانی است. اگر نوازنده یا خواننده از اجرایردیف و نغمه‌های معروف جدا شود و در مایه‌ای که مناسب سیر آهنگ است قطعه‌ای بنوازد یا بخواند، بداهه‌نوازی یا بداهه‌خوانی کرده‌است. به‌ویژه از آنجا که موسیقی سنتی ایران به صورت خواندن از روی نت اجرا نمی‌شود، معمولاً مستلزم بداهه‌نوازی است.

بداهه نوازی از نوع خاص تربیت موزیسین‌های ایرانی که مبنی بر حفظ قطعات و نه اجرای یکبارهٔ آنها از روی نت است ناشی می‌شود. بداهه نواز، باید به تعداد کافی نغمه، جمله و ریتم در ذهن داشته باشد تا بتواند با استفاده از این جملات و به کمک خلاقیت و ذوق شخصی خویش به تصنیف هم‌زمان با اجرا بپردازد. بداهه نوازی یکی از نقاط قوت موزیسین‌های ایرانی محسوب می‌شود و در آثار اکثر موسیقیدان‌های ایرانی فراوان دیده می‌شود. بداهه نوازی به طور برجسته در آثار حسین علیزاده و محمدرضا لطفی، موسیقیدان‌های معاصر دیده می‌شود.

لازم است ذکر شود که در هنر بداهه نوازی محیط و حال و هوای نوازنده نقش بسزایی دارد. درهنگام بداهه نوازی فرد نوازنده باید در آرامش باشد؛ و برای بدهه نوازی باید محیط پیرامون بداهه نواز آرام و بدور از هیاهو و اضطراب باشد.

#موسیقی #سنتی #موسیقی_سنتی #بداهه_نوازی